ระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ e-GP — ประกาศประกวดราคาและผลผู้ชนะ

ระบบ e-GP คืออะไร

ระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ หรือ e-GP (Electronic Government Procurement) คือระบบกลางที่กรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลัง ดูแล และเป็นช่องทางเดียวที่หน่วยงานของรัฐต้องใช้ประกาศการจัดซื้อจัดจ้างตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ครอบคลุมตั้งแต่แผนประจำปีและประกาศเชิญชวนให้เสนอราคา ไปจนถึงชื่อผู้ชนะและราคาที่ตกลงกัน ไม่ว่าจะเป็นกระทรวง กรม รัฐวิสาหกิจ มหาวิทยาลัยของรัฐ หรือองค์การบริหารส่วนตำบลเล็ก ๆ ก็ต้องเผยแพร่ผ่านระบบเดียวกันนี้

ระบบนี้เปิดเผยข้อมูลอะไรบ้าง

ใครใช้ระบบนี้บ้าง

• ผู้ประกอบการที่ต้องการขายสินค้าหรือรับงานจากภาครัฐ ตั้งแต่ผู้รับเหมาก่อสร้างและผู้จำหน่ายครุภัณฑ์ ไปจนถึงบริษัทที่ปรึกษาและผู้ให้บริการซอฟต์แวร์
• นักข่าว นักวิจัย และกลุ่มภาคประชาสังคมที่ติดตามการใช้จ่ายเงินแผ่นดิน โดยใช้ประกาศผลผู้ชนะและราคากลางเป็นหลักฐานตั้งต้น
• เจ้าหน้าที่พัสดุของหน่วยงานรัฐ ซึ่งมีหน้าที่บันทึกและเผยแพร่ทุกขั้นตอนของกระบวนการผ่านระบบนี้ตามที่กฎหมายกำหนด

ผู้ค้าต้องลงทะเบียนก่อนจึงจะเสนอราคาได้

การอ่านประกาศทำได้โดยไม่ต้องมีบัญชี แต่การเสนอราคาทำไม่ได้เลยหากยังไม่ได้ลงทะเบียนเป็นผู้ค้ากับภาครัฐ การลงทะเบียนผูกกับเลขทะเบียนนิติบุคคลหรือเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากร 13 หลัก ไม่ใช่ผูกกับตัวบุคคลที่กรอกข้อมูล หนึ่งกิจการจึงมีตัวตนเดียวในระบบ และข้อมูลต้องตรงกับที่จดทะเบียนไว้จริง เพราะระบบตรวจสอบข้ามกับฐานข้อมูลทะเบียนของทางราชการ เมื่อย้ายที่อยู่หรือเปลี่ยนผู้มีอำนาจลงนาม ควรแก้ข้อมูลทันที มิฉะนั้นเอกสารที่ยื่นอาจถูกตัดสิทธิเพราะข้อมูลไม่สอดคล้องกัน ขั้นตอนและเอกสารที่ต้องใช้มีการปรับปรุงเป็นระยะ ให้ยึดตามที่ระบบแจ้งไว้ในขณะที่คุณลงทะเบียน

วิธีจัดซื้อจัดจ้างที่คุณจะเห็นในประกาศ

• วิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป เปิดให้ผู้ค้าที่มีคุณสมบัติทุกรายเข้าเสนอราคา รูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ที่พบบ่อยคือ e-bidding สำหรับงานที่มีรายละเอียดเฉพาะ และ e-market สำหรับสินค้าที่มีคุณลักษณะเป็นมาตรฐาน
• วิธีคัดเลือก หน่วยงานเชิญผู้ค้าที่มีคุณสมบัติจำนวนหนึ่งมาเสนอราคา ใช้ได้เมื่อเข้าเหตุที่กฎหมายกำหนดเท่านั้น
• วิธีเฉพาะเจาะจง ติดต่อผู้ค้ารายใดรายหนึ่งโดยตรง ใช้ได้เฉพาะกรณีที่กฎหมายอนุญาต เช่น วงเงินไม่สูง หรือมีผู้ให้บริการเพียงรายเดียว

กฎหมายสั่งให้เปิดเผย แต่เครื่องมือค้นหาเข้าไม่ถึง

จุดที่ขัดกันเองอยู่ตรงนี้ กฎหมายกำหนดให้ประกาศเชิญชวนและผลการจัดซื้อจัดจ้างเป็นข้อมูลสาธารณะ ระบบก็เผยแพร่ไว้จริงตามหน้าที่ แต่ไฟล์ robots.txt ของเว็บไซต์มีเพียงสองบรรทัด สั่งห้ามเครื่องมือค้นหาทุกตัวเก็บข้อมูลทุกหน้า โดยไม่มีข้อยกเว้นให้ Googlebot และระบบย่อยที่ใช้ทำรายการก็ตั้งค่าแบบเดียวกัน ผลคือประกาศที่ต้องเปิดเผยตามกฎหมายไม่เคยถูกจัดทำดัชนี และไม่ปรากฏในผลการค้นหาใด ๆ

สำหรับร้านวัสดุก่อสร้างในต่างจังหวัด บริษัทซอฟต์แวร์ขนาดสิบคน หรือผู้รับเหมาที่เพิ่งเริ่มต้น ผลก็คือคุณจะไม่มีวันบังเอิญเจอโอกาสที่ตรงกับสิ่งที่คุณขาย การพิมพ์ชื่อสินค้าของคุณพร้อมคำว่าประกวดราคาลงใน Google ไม่ได้ผล คุณต้องรู้อยู่ก่อนแล้วว่าระบบนี้มีอยู่ รู้ชื่อของมัน และเข้าไปค้นเองเป็นกิจวัตร ความได้เปรียบจึงตกอยู่กับรายที่คุ้นเคยกับระบบอยู่แล้ว มากกว่ารายที่อาจเสนอราคาได้ดีที่สุด

ทำไมข้อมูลที่กฎหมายสั่งให้เปิดเผยจึงยังต้องมีหน้าที่ค้นเจอได้

การเปิดเผยที่ค้นหาไม่เจอ ให้ผลไม่ต่างจากการไม่เปิดเผยสำหรับคนที่ยังไม่รู้ว่าต้องไปดูที่ไหน หน้านี้จึงเป็นประตูที่เครื่องมือค้นหามองเห็น อธิบายระบบด้วยคำที่ผู้ประกอบการใช้จริงอย่าง “ประมูลงานราชการ” หรือ “ขายของให้หน่วยงานรัฐ” แล้วบอกให้ชัดว่าข้อมูลอยู่ในระบบ e-GP ของกรมบัญชีกลาง ก่อนส่งคุณไปยังเว็บไซต์ทางการโดยตรง ThaiGov.co เป็นไดเรกทอรีอิสระ ไม่เกี่ยวข้องกับหน่วยงานใด ไม่รับลงทะเบียนผู้ค้า ไม่รับเอกสาร และไม่รับข้อเสนอราคาแทนใคร ทุกขั้นตอนที่มีผลทางกฎหมายเกิดขึ้นบนระบบของทางราชการเท่านั้น