วิธีหาประกาศประกวดราคาภาครัฐ สำหรับผู้ประกอบการรายเล็ก
งานราชการไม่ได้หายไปไหน แต่มันไม่โผล่บน Google คู่มือนี้พาคุณเข้าไปหามันให้เจอในระบบกลาง ตั้งแต่ลงทะเบียนผู้ค้า จนถึงอ่านผลผู้ชนะเพื่อตั้งราคาครั้งต่อไป
ทำไมงานภาครัฐถึงหายไปจากสายตา
กฎหมายกำหนดให้หน่วยงานรัฐประกาศการจัดซื้อจัดจ้างผ่านระบบกลางระบบเดียว คือระบบ e-GP ซึ่งกรมบัญชีกลางดูแล ตั้งแต่กระทรวงไปจนถึงเทศบาลเล็ก ๆ ทุกแห่งต้องนำประกาศมาไว้ที่เดียวกัน
ปัญหาคือระบบปิดกั้นเครื่องมือค้นหาไว้ทั้งหมด ถ้าคุณขายเก้าอี้สำนักงานแล้วพิมพ์คำนั้นลงใน Google จะไม่มีวันเจอประกาศที่โรงเรียนรัฐกำลังเปิดรับ นี่คือเหตุผลที่รายเล็กจำนวนมากไม่เคยยื่นข้อเสนอ ไม่ใช่เพราะไม่มีงาน แต่เพราะไม่รู้ว่ามีงาน
ใครยื่นได้ และต้องเตรียมอะไร
ขนาดธุรกิจไม่ใช่ข้อห้าม ทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคลเสนอราคาได้ถ้ามีคุณสมบัติตามที่ประกาศกำหนด โอกาสของรายเล็กมักอยู่ที่งานวงเงินไม่สูงของหน่วยงานในพื้นที่ อุปสรรคจริงจึงไม่ใช่ฝีมือ แต่เป็นงานเอกสาร ข่าวดีคือส่วนใหญ่ใช้ซ้ำได้ จัดแฟ้มครบครั้งเดียว
| เอกสาร | ใช้พิสูจน์อะไร | ข้อควรรู้ |
|---|---|---|
| หนังสือรับรองการจดทะเบียน | ธุรกิจมีตัวตน และใครลงนาม | มักขอฉบับที่ออกใหม่ |
| เอกสารภาษีและงบการเงิน | กิจการดำเนินอยู่จริง | เก็บฉบับล่าสุดเป็นไฟล์ |
| ผลงานและหนังสือรับรองผลงาน | เคยทำงานลักษณะเดียวกันสำเร็จ | ขอจากคู่สัญญาเดิมตั้งแต่งานจบ |
| หลักประกันการเสนอราคา | ผู้เสนอราคาจริงจัง | เฉพาะบางโครงการ ตามที่ประกาศระบุ |
สิ่งที่ทำให้ข้อเสนอตกรอบ
- ลงนามไม่ครบ หรือผู้ลงนามไม่มีอำนาจ
- คุณสมบัติไม่ตรงประกาศ เช่น ไม่มีผลงานประเภทที่กำหนด
- ตั้งราคาจากราคาสินค้าอย่างเดียว ลืมค่าขนส่ง ติดตั้ง หรือการรับประกัน
- รอยื่นวันสุดท้าย แล้วติดปัญหาไฟล์จนไม่ทัน
แพ้แล้วได้อะไร และสิทธิอุทธรณ์
ประกาศผลผู้ชนะเปิดเผยทั้งชื่อผู้ได้งานและราคาที่ตกลงกัน ทำให้เห็นว่าคู่แข่งเป็นใคร และงานแบบเดียวกันจบที่ราคาเท่าไร แต่ราคาต่ำสุดไม่ได้ชนะเสมอไป เพราะคุณสมบัติและความครบถ้วนของเอกสารก็มีผล
ถ้าเห็นว่าการพิจารณาไม่เป็นธรรม พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ให้สิทธิยื่นอุทธรณ์ เริ่มจากหน่วยงานที่จัดซื้อจัดจ้าง ก่อนส่งต่อไปยังคณะกรรมการที่กฎหมายกำหนด กรอบเวลานั้นสั้น ให้ตรวจสอบกำหนดปัจจุบันจากช่องทางทางการทันที
ขั้นตอนการใช้งาน
-
เช็กก่อนว่าธุรกิจของคุณเป็นคู่สัญญาได้
คู่สัญญากับรัฐเป็นได้ทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล ขอเพียงจดทะเบียนถูกต้องและไม่ถูกระบุเป็นผู้ทิ้งงาน ลองดูว่างานที่เคยทำให้เอกชนใช้เป็นผลงานอ้างอิงได้ไหม เพราะหลายประกาศขอผลงานลักษณะเดียวกัน
-
ลงทะเบียนเป็นผู้ค้ากับภาครัฐ
เข้าดูประกาศไม่ต้องลงทะเบียน แต่การยื่นข้อเสนอต้องลงทะเบียนก่อนเสมอ ระบบผูกบัญชีผู้ค้ากับเลขทะเบียนนิติบุคคลหรือเลขผู้เสียภาษี 13 หลัก ชื่อและที่อยู่จึงต้องตรงกับทะเบียน ไม่อย่างนั้นระบบจะไม่ผ่าน
-
เลิกค้นใน Google แล้วเข้าไปค้นในระบบ
ระบบ e-GP ปิดกั้นเครื่องมือค้นหาไว้ทั้งหมด ต่อให้พิมพ์ชื่อสินค้าที่คุณขายลงใน Google ก็ไม่เจอประกาศที่เปิดรับอยู่ ต้องเข้าเว็บไซต์ทางการที่ www.gprocurement.go.th แล้วค้นจากภายใน กรองด้วยเงื่อนไขที่ระบบมีให้ เช่น ประเภทงาน หน่วยงาน หรือจังหวัด
-
อ่านประกาศให้ครบทั้งสี่เรื่อง
ทุกฉบับบอกสี่เรื่องที่ต้องดู ได้แก่ ขอบเขตของงาน กำหนดวันเวลายื่น คุณสมบัติและเอกสารที่ต้องมี และค่าใช้จ่ายที่ประกาศระบุ เช่น ค่าซื้อเอกสารหรือหลักประกัน อย่าดูแค่ชื่อโครงการกับวงเงิน เพราะต้นทุนที่บานปลายซ่อนอยู่ในขอบเขตของงาน
-
ใช้ผลผู้ชนะย้อนหลังตั้งราคา
ก่อนกรอกตัวเลข ให้ย้อนดูประกาศผลผู้ชนะของงานลักษณะเดียวกัน ซึ่งเปิดเผยทั้งชื่อผู้ได้งานและราคาที่ตกลงกัน นี่คือข้อมูลตลาดที่ดีที่สุดที่หาได้ฟรี เพราะเห็นช่วงราคาที่หน่วยงานยอมรับจริง ไม่ต้องเดาจากราคาขายปลีกของตัวเอง
-
ยื่นเผื่อเวลา แล้วติดตามจนจบ
อัปโหลดให้เสร็จก่อนกำหนดหลายชั่วโมง ไฟล์ใหญ่ เน็ตช้า หรือเอกสารขาดใบเดียว ก็พลาดเส้นตายได้ จากนั้นติดตามประกาศผลและข้อมูลสาระสำคัญของสัญญาจนจบ ไม่ว่าจะชนะหรือไม่ เพราะเป็นบทเรียนสำหรับครั้งถัดไป
คำถามที่พบบ่อย
ไม่ได้จดทะเบียนบริษัท เป็นบุคคลธรรมดา ยื่นได้ไหม
ยื่นได้ กฎหมายเปิดให้ทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคลเป็นคู่สัญญากับรัฐ สิ่งที่ตัดสินคือคุณสมบัติที่ประกาศระบุ เช่น ผลงานที่ผ่านมา ทุนจดทะเบียนขั้นต่ำ หรือใบอนุญาตเฉพาะทาง จึงต้องอ่านหัวข้อคุณสมบัติก่อนเสมอ
ทำไมค้นใน Google ถึงไม่เจอประกาศเลย
เพราะระบบปิดกั้นบอตของเครื่องมือค้นหาไว้ทุกหน้า ข้อมูลจึงไม่เข้าดัชนีของ Google ตั้งแต่แรก ทางเดียวคือเข้าระบบทางการแล้วค้นจากภายใน
การเข้าดูประกาศและการยื่นข้อเสนอมีค่าใช้จ่ายไหม
การเข้าดูประกาศ ราคากลาง และผลผู้ชนะ ฟรีและไม่ต้องลงทะเบียน ส่วนการยื่นต้องลงทะเบียนเป็นผู้ค้าก่อน และบางโครงการมีค่าซื้อเอกสารหรือต้องวางหลักประกัน ให้ยึดตัวเลขจากประกาศฉบับที่คุณกำลังจะยื่น
ธุรกิจเล็ก ๆ จะสู้รายใหญ่ได้จริงหรือ
ได้ในบางสนาม รายใหญ่มักไม่สนใจงานวงเงินไม่สูงหรืองานที่ต้องดูแลใกล้ชิดในพื้นที่ ซึ่งเป็นจุดที่รายเล็กได้เปรียบเรื่องต้นทุนขนส่งและความเร็ว ให้เริ่มจากงานที่ทำได้สบายเพื่อสร้างผลงานอ้างอิง