วิธีตรวจสอบว่าบริษัทมีตัวตนจริง ก่อนโอนเงินหรือเซ็นสัญญา
ใช้เวลาไม่กี่นาทีก่อนโอนเงิน เพื่อไม่ต้องใช้เวลาอีกหลายเดือนตามหาเงินคืน — วิธีตรวจสอบนิติบุคคลไทยจากข้อมูลทะเบียนที่เปิดให้ทุกคนดูได้ฟรี
ทำไมต้องเช็กก่อนโอน
เรื่องที่จบไม่สวยส่วนใหญ่ไม่ได้เริ่มจากสัญญาซับซ้อน แต่เริ่มจากการโอนมัดจำให้บริษัทที่ไม่เคยเจอหน้ากัน เพราะราคาดี ตอบไว และคุยในแชทได้น่าเชื่อถือ ข้อมูลทะเบียนนิติบุคคลของไทยเปิดให้ค้นดูฟรี และตอบได้ในไม่กี่นาทีว่าบริษัทนี้มีตัวตนตามกฎหมายไหม และยังเปิดดำเนินการอยู่หรือเปล่า
เลขทะเบียน 13 หลัก บอกอะไร
นิติบุคคลที่จดทะเบียนในไทยทุกรายมีเลขทะเบียน 13 หลักประจำตัว ไม่ซ้ำกับรายอื่น และไม่เปลี่ยนแม้บริษัทจะย้ายที่อยู่หรือเปลี่ยนชื่อ โดยทั่วไปยังใช้เป็นเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของนิติบุคคลด้วย จึงแม่นกว่าการค้นด้วยชื่อ ซึ่งมีชื่อคล้ายกันอยู่เต็มไปหมด
ธุรกิจที่จดทะเบียนถูกต้องไม่มีเหตุผลต้องปิดบังเลขนี้ ปกติคุณจะเจอได้เองจาก
- ใบเสนอราคา ใบกำกับภาษี และใบเสร็จรับเงิน
- ส่วนที่ระบุคู่สัญญาในหนังสือสัญญา
- ท้ายเว็บไซต์ มักอยู่คู่กับที่อยู่จดทะเบียน
- หัวจดหมายและเอกสารที่ออกในนามนิติบุคคล
ใช้กับสถานการณ์ไหน
คู่มือนี้มีไว้สำหรับจังหวะที่คุณกำลังจะฝากอะไรบางอย่างไว้กับคนที่ยังไม่รู้จัก เช่น โอนมัดจำค่าสินค้า ว่าจ้างผู้รับเหมา รับข้อเสนองานจากบริษัทที่เพิ่งติดต่อมา หรือปล่อยสินค้าล็อตใหญ่ก่อนได้เงินครบ
สัญญาณอันตรายที่ควรหยุดแล้วถามก่อน
| สัญญาณ | มักหมายความว่า | ควรทำอะไรต่อ |
|---|---|---|
| ไม่ยอมให้เลข 13 หลัก | ไม่อยากให้ตรวจ หรือไม่ได้จดทะเบียน | ยังไม่โอนจนกว่าจะตรวจเสร็จ |
| ค้นไม่พบ หรือเลขไม่ตรงกับชื่อ | เลขผิด หรือไม่ใช่ชื่อจดทะเบียน | ขอชื่อจดทะเบียนเต็มแล้วค้นซ้ำ |
| สถานะเลิกกิจการหรือชำระบัญชี | ไม่ได้ทำธุรกิจตามปกติแล้ว | หยุดไว้ก่อน และหาให้ชัดว่าคู่สัญญาคือใคร |
| ที่อยู่เป็นห้องพักอาศัย แต่อ้างว่ามีโรงงาน | กิจการจริงอาจเล็กกว่าที่เล่ามาก | ขอดูสถานที่ทำงานจริง |
| ทุนจดทะเบียนน้อยนิด เทียบกับสัญญาหลายล้าน | ถ้าเสียหาย อาจไม่มีอะไรให้เรียกคืน | แบ่งจ่ายตามงวดงาน |
| งบไม่มีรายได้ หรือไม่ปรากฏงบเลย | บริษัทอาจไม่ได้ดำเนินงานจริง | ขอผลงานและหลักฐานการค้า |
ชื่อบัญชีธนาคารคือด่านสุดท้าย
ข้อมูลชุดนี้ฟรี ไม่ต้องจ่ายให้ใคร
ข้อมูลทะเบียนนิติบุคคลและงบการเงินที่นำส่งไว้เป็นข้อมูลเปิด ค้นดูได้ฟรีจากระบบของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เว็บไซต์เอกชนที่ขึ้นเป็นผลค้นหาอันดับต้น ๆ มักนำข้อมูลชุดเดียวกันไปจัดหน้าใหม่แล้วเก็บค่ารายงาน บางแห่งยังไม่ตรงกับทะเบียนปัจจุบัน
ขั้นตอนการใช้งาน
-
ขอเลขทะเบียนนิติบุคคล 13 หลัก
เริ่มจากขอเลขทะเบียนนิติบุคคล 13 หลักของบริษัทที่คุณจะทำธุรกิจด้วย ธุรกิจที่จดทะเบียนถูกต้องมีเลขนี้อยู่บนใบเสนอราคา ใบกำกับภาษี และสัญญาอยู่แล้ว หลายแห่งใส่ไว้ท้ายเว็บไซต์ด้วย ถ้าอีกฝ่ายบ่ายเบี่ยง นั่นคือคำตอบ
-
ค้นในทะเบียนทางการด้วยตัวเอง
เปิดระบบค้นข้อมูลนิติบุคคลของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าเอง โดยพิมพ์ที่อยู่เว็บไซต์หรือกดลิงก์ทางการจากหน้านี้ อย่าใช้ลิงก์หรือภาพหน้าจอที่คู่ค้าส่งมา เพราะทำเลียนแบบได้ไม่ยาก
-
อ่านสถานะกิจการเป็นอันดับแรก
สิ่งแรกที่ต้องอ่านคือสถานะของนิติบุคคล ว่ายังดำเนินกิจการอยู่ เลิกกิจการแล้ว หรืออยู่ระหว่างชำระบัญชี เพราะคนยังออกใบเสนอราคาในนามบริษัทที่เลิกไปแล้วได้ แต่คุณจะไม่มีคู่สัญญาให้ตามทวงจริง
-
เทียบข้อมูลทะเบียนกับเรื่องที่เขาเล่า
อ่านชื่อจดทะเบียน ที่ตั้งสำนักงาน วันจดทะเบียน และประเภทธุรกิจ แล้ววางเทียบกับสิ่งที่อีกฝ่ายเล่า บริษัทที่อ้างว่ามีโรงงานและทีมนับร้อย แต่จดทะเบียนไว้ที่ห้องชุดพักอาศัย ไม่ได้แปลว่าโกง แต่แปลว่ามีคำถามที่ต้องถาม
-
ดูว่าใครมีอำนาจลงนามจริง
ตรวจรายชื่อกรรมการและเงื่อนไขการลงนาม แล้วเทียบกับคนที่จะเซ็นสัญญากับคุณ หลายบริษัทกำหนดให้กรรมการสองคนลงนามร่วมกันพร้อมประทับตรา ถ้าลงนามไม่ครบ อาจกลายเป็นข้อโต้แย้งภายหลัง
-
เปิดงบการเงิน แล้วดูแค่สามอย่าง
ไม่ต้องอ่านเป็นนักบัญชีก็ได้ประโยชน์ เปิดงบที่นำส่งไว้หลายปีเรียงกัน แล้วดูสามอย่าง คือมีรายได้เกิดขึ้นจริงไหม ตัวเลขนิ่งใกล้ศูนย์เหมือนไม่ได้ทำอะไรหรือเปล่า และหนี้สินสูงผิดส่วนกับส่วนของผู้ถือหุ้นแค่ไหน
-
ตรวจชื่อบัญชีธนาคารก่อนกดโอน
ก่อนกดยืนยันการโอน ให้ดูว่าชื่อบัญชีปลายทางตรงกับชื่อนิติบุคคลที่เพิ่งตรวจหรือไม่ ถ้าเป็นชื่อบุคคลธรรมดา ชื่อบริษัทอื่น หรือสะกดต่างไปเล็กน้อย ให้หยุดแล้วถามเหตุผลก่อน
-
เก็บหลักฐานไว้ก่อนจ่ายเงิน
บันทึกภาพหน้าจอข้อมูลทะเบียนพร้อมวันที่ตรวจ แล้วเก็บใบเสนอราคา บทสนทนา และเลขบัญชีไว้ที่เดียวกัน ถ้ามีปัญหา นี่คือสิ่งที่ธนาคารและตำรวจจะขอดูเป็นอย่างแรก
คำถามที่พบบ่อย
บริษัทไม่ยอมบอกเลขทะเบียน 13 หลัก ควรทำอย่างไร
ให้ถือเป็นสัญญาณเตือน ธุรกิจที่จดทะเบียนถูกต้องใช้เลขนี้ออกเอกสารอยู่ทุกวัน จึงไม่มีเหตุผลต้องปิดบัง ลองขอใบเสนอราคาหรือใบกำกับภาษีที่มีเลขนี้อยู่แล้ว ถ้ายังบ่ายเบี่ยง ทางที่ปลอดภัยที่สุดคือยังไม่โอนเงิน
ค้นชื่อบริษัทแล้วไม่เจอ แปลว่าเป็นมิจฉาชีพหรือเปล่า
ไม่เสมอไป สาเหตุที่พบบ่อยคือสะกดไม่ตรงกับชื่อจดทะเบียน ใช้ชื่อทางการค้าคนละชื่อ เป็นผู้ประกอบการบุคคลธรรมดา หรือเป็นบริษัทต่างประเทศ ให้ค้นด้วยเลข 13 หลักซึ่งแม่นกว่า ถ้ายังไม่พบทั้งเลขและชื่อเต็ม นั่นคือจุดที่ควรหยุด
สถานะยังดำเนินกิจการอยู่ แปลว่าปลอดภัยแล้วใช่ไหม
ยังไม่ถึงขั้นนั้น สถานะบอกเพียงว่านิติบุคคลนั้นยังไม่ได้จดทะเบียนเลิก บริษัทที่หยุดทำงานจริงแต่ไม่ได้แจ้งเลิก ก็ยังแสดงสถานะเหมือนบริษัทปกติ และทะเบียนไม่ได้บอกว่ามีคดีความหรือประวัติผิดนัดชำระหนี้หรือไม่
ต้องเสียเงินหรือสมัครสมาชิกไหม
การค้นข้อมูลนิติบุคคลพื้นฐานใช้ได้ฟรี ฟังก์ชันเชิงลึกบางส่วนอาจให้สมัครสมาชิกก่อน ซึ่งสมัครกับหน่วยงานรัฐโดยตรงและไม่มีค่าใช้จ่าย ทั้งนี้ ThaiGov.co เป็นไดเรกทอรีอิสระ ไม่ได้สังกัดหน่วยงานใด
โอนเงินไปแล้วเพิ่งรู้ว่าผิดปกติ ทำอะไรได้บ้าง
ให้รีบที่สุด ติดต่อธนาคารของคุณทันทีเพื่อแจ้งเหตุและสอบถามเรื่องการอายัดบัญชีปลายทาง เพราะโอกาสตามเงินคืนลดลงเร็วตามเวลาที่ผ่านไป จากนั้นรวบรวมสลิปโอนเงิน บทสนทนา และข้อมูลบัญชีปลายทางไปแจ้งความ อย่าโอนเพิ่มเพื่อปลดล็อกเงินก้อนเดิม เพราะนั่นคือขั้นต่อไปของกลโกงเดียวกัน