วิธียื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาออนไลน์ ฉบับมือใหม่
ยื่นภาษีครั้งแรกไม่ยากอย่างที่กลัว ถ้ารู้ว่าต้องใช้แบบไหน ต้องเตรียมเอกสารอะไร และต้องตรวจอะไรก่อนกดยืนยัน
ใครต้องยื่นภาษี และยื่นไปทำไม
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาคิดจากเงินได้ตลอดปีปฏิทิน หักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนตามที่กฎหมายให้ แล้วคำนวณภาษีจากยอดสุทธิที่เหลือ เรื่องนี้ไม่ใช่หน้าที่ของมนุษย์เงินเดือนเท่านั้น แต่ครอบคลุมถึงฟรีแลนซ์ แม่ค้าออนไลน์ คนปล่อยเช่าห้อง และผู้รับดอกเบี้ยหรือเงินปันผล การหักภาษีทุกเดือนเป็นเพียงการประมาณการล่วงหน้า ส่วนการยื่นประจำปีคือการคิดบัญชีจริงของปีนั้น
ภ.ง.ด.91 กับ ภ.ง.ด.90 ต่างกันตรงไหน
สองแบบนี้คือจุดที่มือใหม่สับสนมากที่สุด และเป็นสาเหตุอันดับต้น ๆ ที่ทำให้ต้องยื่นซ้ำ วิธีจำง่าย ๆ คือดูว่าเงินที่เข้ากระเป๋าคุณตลอดปีมาจากทางเดียวหรือหลายทาง
| แบบ | ใช้เมื่อ | ตัวอย่างคนที่ใช้ |
|---|---|---|
| ภ.ง.ด.91 | มีเงินได้จากการจ้างแรงงานอย่างเดียวตลอดปีภาษี | พนักงานประจำที่ไม่มีงานเสริม ค่าเช่า หรือเงินปันผล |
| ภ.ง.ด.90 | มีเงินได้ประเภทอื่นร่วมด้วย จะมีเงินเดือนหรือไม่ก็ตาม | ฟรีแลนซ์ แม่ค้าออนไลน์ เจ้าของห้องเช่า หรือพนักงานที่รับงานนอก |
เอกสารที่ต้องมีอยู่ตรงหน้า
- ใบ 50 ทวิ จากนายจ้างและผู้จ่ายเงินได้ทุกรายในปีภาษีนั้น
- หนังสือรับรองการชำระเบี้ยประกันชีวิตและประกันสุขภาพ ทั้งของตัวเองและของบิดามารดา
- รายงานกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ และหนังสือรับรองการซื้อกองทุนรวมเพื่อการเกษียณ
- หนังสือรับรองดอกเบี้ยเงินกู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัยจากธนาคาร
- ใบเสร็จหรือหลักฐานการบริจาค รวมถึงรายการในระบบบริจาคอิเล็กทรอนิกส์
- เลขประจำตัวประชาชนของคู่สมรส บุตร และบิดามารดาที่จะใช้สิทธิลดหย่อน
ค่าลดหย่อนมีกลุ่มไหนบ้าง
| กลุ่ม | ครอบคลุมอะไร |
|---|---|
| ส่วนตัวและครอบครัว | ตัวผู้มีเงินได้ คู่สมรสที่ไม่มีเงินได้ บุตร บิดามารดา และผู้พิการในอุปการะ |
| ประกันและสุขภาพ | เบี้ยประกันชีวิต ประกันสุขภาพของตนเองและของบิดามารดา และประกันชีวิตแบบบำนาญ |
| การออมเพื่อเกษียณ | กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กบข. กองทุนการออมแห่งชาติ และกองทุนรวมเพื่อการเกษียณ |
| ที่อยู่อาศัย | ดอกเบี้ยเงินกู้ยืมเพื่อซื้อ เช่าซื้อ หรือสร้างที่อยู่อาศัย |
| เงินบริจาค | บริจาคทั่วไป และบริจาคบางประเภทที่กฎหมายให้สิทธิมากกว่าปกติ |
| มาตรการเป็นครั้งคราว | สิทธิลดหย่อนค่าซื้อสินค้าหรือค่าท่องเที่ยวที่รัฐประกาศเป็นปี ๆ ไป และไม่ได้มีทุกปี |
เจอปัญหาแบบนี้ ทำอย่างไร
- ยอดเงินได้ในระบบไม่ตรงกับใบ 50 ทวิ ให้ยึดเอกสารจริงเป็นหลัก แล้วให้ฝ่ายบุคคลหรือผู้จ่ายเงินได้ตรวจสอบข้อมูลที่นำส่ง อย่ายืนยันการยื่นทั้งที่ยังคาใจ เพราะแก้ก่อนยื่นง่ายกว่าเสมอ
- ไม่มีใบ 50 ทวิ จากนายจ้างเก่า ผู้จ่ายเงินได้มีหน้าที่ออกให้ตามกฎหมาย ให้ขอเป็นลายลักษณ์อักษรพร้อมระบุปีภาษี ระหว่างรอให้เก็บสลิปเงินเดือนไว้ ถ้าติดต่อไม่ได้จริง ๆ ให้นำหลักฐานเท่าที่มีไปปรึกษาสรรพากรพื้นที่สาขา
- ยื่นไม่ทันกำหนด ยังต้องยื่นอยู่ดีและควรยื่นให้เร็วที่สุด เพราะการยื่นล่าช้ามีเบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามกฎหมาย ให้ตรวจสอบกับกรมสรรพากรว่าปีภาษีนั้นยังยื่นออนไลน์ได้ หรือต้องยื่นที่สรรพากรพื้นที่สาขา
ระวังมิจฉาชีพที่อ้างเรื่องคืนภาษี
ช่วงฤดูยื่นภาษีคือช่วงที่มิจฉาชีพขยันที่สุด เพราะรู้ว่ามีคนจำนวนมากกำลังรอเงินคืนอยู่จริง รูปแบบที่พบบ่อยคือ SMS หรืออีเมลบอกว่าเงินคืนภาษีของคุณรอการยืนยัน พร้อมลิงก์ให้กรอกเลขบัตรประชาชน เลขบัญชี หรือรหัส OTP บางรายทำหน้าเว็บเลียนแบบและใช้โดเมนที่สะกดใกล้เคียงจนแทบไม่ทันสังเกต
- เงินคืนจะเข้าบัญชีที่คุณผูกไว้เองหรือพร้อมเพย์ที่ผูกกับเลขประจำตัวประชาชน ไม่มีขั้นตอนใดต้องกรอกเลขหลังบัตรเครดิตหรือรหัส OTP
- อย่ากดลิงก์จาก SMS หรืออีเมล ให้พิมพ์ที่อยู่เว็บไซต์กรมสรรพากรเอง หรือเข้าจากบุ๊กมาร์กที่บันทึกไว้
- ตรวจชื่อโดเมนให้ละเอียดก่อนกรอกอะไรทั้งสิ้น ระบบทางการอยู่ภายใต้โดเมน rd.go.th เท่านั้น
- ไม่มีเจ้าหน้าที่คนใดขอให้โอนค่าดำเนินการเพื่อปลดล็อกเงินคืน หากเจอแบบนี้ให้วางสายแล้วตรวจสอบกับช่องทางทางการเอง
ขั้นตอนการใช้งาน
-
ดูก่อนว่าคุณต้องยื่นหรือไม่
ผู้มีเงินได้ถึงเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดต้องยื่นแบบ แม้คำนวณแล้วไม่ต้องเสียภาษีก็ตาม เกณฑ์นี้ต่างกันตามประเภทเงินได้และสถานะสมรส ให้ดูตัวเลขของปีภาษีนั้นจากเว็บไซต์กรมสรรพากร และถ้าถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้ระหว่างปี การยื่นคือทางเดียวที่จะได้เงินส่วนเกินคืน
-
เลือกแบบให้ถูกตั้งแต่ต้น
มีเงินได้จากเงินเดือนอย่างเดียวตลอดปีให้ใช้ ภ.ง.ด.91 แต่ถ้ามีรายได้ทางอื่นปนแม้เพียงเล็กน้อย เช่น งานฟรีแลนซ์ ค่าเช่า หรือเงินปันผล ต้องใช้ ภ.ง.ด.90 เลือกผิดแบบจะไม่มีช่องกรอกรายได้ส่วนนั้น และมักลงเอยด้วยการยื่นใหม่
-
รวบรวมเอกสารก่อนเปิดหน้าจอ
หัวใจของงานนี้คือหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย หรือใบ 50 ทวิ ซึ่งต้องขอจากนายจ้างทุกรายในปีนั้น ไม่ใช่เฉพาะที่ทำงานปัจจุบัน แล้วค่อยรวบรวมเอกสารฝั่งค่าลดหย่อนให้ครบ การเตรียมของให้พร้อมช่วยให้กรอกรวดเดียวจบ
-
สมัครสมาชิกและยืนยันตัวตน
ผู้ที่ยื่นออนไลน์ครั้งแรกต้องลงทะเบียนด้วยเลขประจำตัวประชาชนและข้อมูลที่ตรงกับทะเบียนราษฎร ใช้เบอร์โทรศัพท์และอีเมลที่เข้าถึงได้จริง เพราะรหัสยืนยันและการแจ้งเตือนสถานะจะส่งมาทางนี้ ส่วนคนที่เคยยื่นแล้วลืมรหัสผ่านกู้คืนเองได้
-
ตรวจรายได้ที่ระบบกรอกมาให้
ระบบอาจแสดงเงินได้และภาษีที่ถูกหักไว้ล่วงหน้าจากข้อมูลที่นายจ้างนำส่ง ให้ถือเป็นตัวช่วย ไม่ใช่คำตอบสุดท้าย หยิบใบ 50 ทวิ ทุกใบมาเทียบทีละราย เพราะบางรายนำส่งช้าหรือนำส่งไม่ครบ และคุณอาจมีรายได้จากผู้จ่ายที่ไม่ปรากฏในระบบเลย
-
กรอกค่าลดหย่อนตามเอกสารที่มีจริง
กรอกเฉพาะรายการที่มีหลักฐานอยู่ในมือ และใช้ยอดที่ปรากฏบนเอกสาร ไม่ใช่ยอดที่จำได้คร่าว ๆ ถ้าไม่แน่ใจว่าใช้สิทธิได้แค่ไหน ให้ดูเงื่อนไขของปีภาษีนั้นจากเว็บไซต์กรมสรรพากร แล้วเก็บเอกสารทั้งชุดไว้เผื่อถูกขอตรวจสอบภายหลัง
-
ตรวจผลคำนวณ แล้วรับเงินคืนหรือชำระเพิ่ม
ระบบจะสรุปว่าเหลือเป็นยอดต้องชำระเพิ่มหรือยอดขอคืนเท่าไร ถ้าต่างจากที่คาดไว้มาก ให้ย้อนไปดูช่องเงินได้และค่าลดหย่อนก่อน มักเป็นการพิมพ์เกินหลักหรือกรอกซ้ำ เมื่อยืนยันแล้วให้เก็บหลักฐานการยื่นไว้ ถ้าเป็นยอดขอคืนให้ผูกบัญชีธนาคารในชื่อคุณเอง หรือพร้อมเพย์ที่ผูกกับเลขประจำตัวประชาชน
คำถามที่พบบ่อย
รายได้น้อย ไม่ถึงเกณฑ์เสียภาษี ยังต้องยื่นไหม
หน้าที่ยื่นแบบกับหน้าที่เสียภาษีเป็นคนละเรื่องกัน ผู้ที่มีเงินได้ถึงเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดต้องยื่นแบบ แม้คำนวณแล้วไม่มีภาษีต้องชำระก็ตาม เกณฑ์นี้ปรับปรุงเป็นระยะ จึงควรตรวจสอบตัวเลขของปีภาษีนั้นจากเว็บไซต์กรมสรรพากร
บริษัทหักภาษีให้ทุกเดือนแล้ว ทำไมยังต้องยื่นอีก
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคำนวณจากข้อมูลที่นายจ้างมีอยู่ตอนต้นปี ซึ่งยังไม่รวมสิ่งที่เกิดขึ้นจริงระหว่างปี เช่น คุณซื้อประกันเพิ่ม มีบุตร เริ่มผ่อนบ้าน หรือเปลี่ยนงานกลางปี การยื่นแบบประจำปีคือการคำนวณใหม่จากข้อมูลจริงทั้งปี ผลจึงออกมาเป็นได้เงินคืนหรือต้องชำระเพิ่มก็ได้
ทำงานประจำแล้วรับงานฟรีแลนซ์ด้วย ต้องใช้แบบไหน
ต้องใช้ ภ.ง.ด.90 เพราะมีเงินได้มากกว่าหนึ่งประเภท เงินเดือนกรอกในส่วนเงินได้จากการจ้างแรงงาน ส่วนค่าจ้างฟรีแลนซ์กรอกในประเภทที่ตรงกับลักษณะงานของคุณ ถ้าไม่แน่ใจว่ารายได้จัดอยู่ในประเภทใด ให้สอบถามสำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขาก่อนยื่น
ยื่นแล้วจะได้เงินคืนอย่างไร และติดตามสถานะได้ไหม
ทางที่สะดวกที่สุดคือผูกพร้อมเพย์กับเลขประจำตัวประชาชนของคุณเอง หรือแจ้งบัญชีธนาคารที่เป็นชื่อคุณ เงินจะโอนเข้าบัญชีนั้นโดยตรง และคุณดูสถานะการคืนภาษีในระบบได้เอง บางกรณีเจ้าหน้าที่อาจขอเอกสารเพิ่มก่อนอนุมัติ ซึ่งจะแจ้งผ่านช่องทางทางการ ไม่ใช่ลิงก์ทาง SMS
ThaiGov.co เกี่ยวข้องกับกรมสรรพากรหรือไม่
ไม่เกี่ยวข้องกัน ThaiGov.co เป็นเว็บไซต์รวบรวมบริการออนไลน์ของภาครัฐที่จัดทำขึ้นอย่างอิสระ ไม่ได้สังกัดหรือได้รับมอบหมายจากหน่วยงานใด หน้านี้อธิบายขั้นตอนด้วยภาษาที่คนทั่วไปเข้าใจ แล้วส่งคุณไปยังระบบทางการเพื่อทำรายการจริง เราไม่รับข้อมูลภาษี ไม่รับเอกสาร และไม่รับชำระเงินใด ๆ