วิธีเช็กสิทธิประกันสังคมและเงินสมทบของตัวเอง
คู่มือสำหรับคนที่ส่งเงินสมทบมาหลายปี แต่ยังไม่แน่ใจว่าตัวเองมีสิทธิอะไรอยู่บ้าง และต้องเข้าไปดูตรงไหน
เช็กสิทธิประกันสังคม จริง ๆ แล้วเช็กอะไร
คำว่าเช็กสิทธิรวมคำถามไว้อย่างน้อยสี่ข้อ คือคุณอยู่มาตราไหน เงินสมทบเข้าครบทุกเดือนหรือไม่ สะสมมากี่เดือนแล้วสำหรับกรณีชราภาพ และสิทธิรักษาพยาบาลอยู่ที่โรงพยาบาลใด ทั้งสี่ข้อตอบได้จากข้อมูลชุดเดียวกัน แต่คนส่วนใหญ่เปิดดูครั้งแรกในวันที่สายเกินแก้
เตรียมอะไรไว้ก่อนเริ่ม
- เลขประจำตัวประชาชน และเบอร์โทรศัพท์หรืออีเมลที่ใช้ได้จริง
- สลิปเงินเดือนย้อนหลัง ไว้เทียบกับยอดที่นำส่ง
- ชื่อโรงพยาบาลที่คุณคิดว่าเป็นโรงพยาบาลตามสิทธิ
- เวลาสักสิบนาทีในช่วงที่ระบบไม่หนาแน่น
สามมาตรา คุณเข้ามาอยู่ในระบบด้วยเส้นทางไหน
| มาตรา | คุณเข้าสู่ระบบด้วยวิธีใด | สิ่งที่ควรเช็กเป็นพิเศษ |
|---|---|---|
| มาตรา 33 | ลูกจ้างของนายจ้างที่ขึ้นทะเบียนไว้ นายจ้างหักและนำส่งเงินสมทบแทนทุกเดือน | ว่าเงินที่ถูกหักนำส่งเข้ากองทุนครบทุกเดือน และเป็นกลุ่มเดียวที่มีสิทธิว่างงาน |
| มาตรา 39 | เคยเป็นมาตรา 33 แล้วออกจากงาน จึงสมัครส่งต่อเอง โดยต้องยื่นภายในกำหนดเวลา | ว่าจ่ายต่อเนื่องไม่ขาดส่ง เพราะขาดเกินเกณฑ์จะสิ้นสภาพ และกลุ่มนี้ไม่มีสิทธิว่างงาน |
| มาตรา 40 | ทำงานอิสระหรือแรงงานนอกระบบที่สมัครเอง และเลือกทางเลือกจ่ายเงินสมทบได้ | ว่าทางเลือกที่เลือกไว้คุ้มครองกรณีใด และสิทธิรักษาพยาบาลไม่ได้มาจากกองทุนนี้ |
กองทุนคุ้มครองอะไรบ้าง
- เจ็บป่วยและการรักษาพยาบาล ที่โรงพยาบาลตามสิทธิ
- คลอดบุตร ตามเงื่อนไขของแต่ละมาตรา
- ทุพพลภาพ เมื่อทำงานไม่ได้อย่างถาวร
- เสียชีวิต จ่ายให้ผู้จัดการศพและทายาท
- สงเคราะห์บุตร ตามเกณฑ์อายุที่กำหนด
- ว่างงาน เฉพาะมาตรา 33 และต้องขึ้นทะเบียนกับกรมการจัดหางาน
- ชราภาพ เป็นเงินก้อนหรือบำนาญ ตามจำนวนเดือนที่สะสม
ประกันสังคมหรือบัตรทอง ตอนนี้คุณใช้สิทธิไหนอยู่
คนไทยถือสิทธิรักษาพยาบาลจากรัฐได้ทีละสิทธิ ไม่ใช่พร้อมกัน เมื่อเข้าทำงานและกลายเป็นมาตรา 33 สิทธิจะย้ายจากบัตรทองมาเป็นประกันสังคม และผูกกับโรงพยาบาลเพียงแห่งเดียว เมื่อออกจากงานและไม่ได้ต่อมาตรา 39 ก็ย้ายกลับ ส่วนมาตรา 40 ใช้บัตรทองตลอด เพราะไม่ได้รับสิทธิรักษาพยาบาลจากกองทุน
การย้ายสิทธิเกิดขึ้นเบื้องหลังโดยไม่มีใครแจ้ง คนที่เพิ่งเริ่มงาน เพิ่งลาออก หรือกลับเข้าทำงานหลังว่างเว้นนาน จึงเสี่ยงเข้าใจผิดที่สุด ทางที่ปลอดภัยคือตรวจสองด้าน ทั้งสถานะในระบบประกันสังคม และสิทธิบัตรทองผ่านช่องทางของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
เมื่อเงินสมทบบางเดือนหายไป
เงินสมทบของมาตรา 33 ถูกหักจากค่าจ้างก่อนถึงมือคุณ แล้วนายจ้างมีหน้าที่นำส่ง ปัญหาที่เกิดขึ้นจริงคือถูกหักแล้วแต่ยอดไม่ปรากฏในระบบ อาจเพราะนำส่งล่าช้า นำส่งไม่ครบ หรือกรอกเลขประจำตัวประชาชนผิด และมักไม่มีใครทักจนถึงวันที่ยื่นขอรับประโยชน์ทดแทนแล้วพบว่าเดือนไม่ถึงเกณฑ์
ThaiGov.co เป็นไดเรกทอรีอิสระ ไม่ได้สังกัดสำนักงานประกันสังคมหรือหน่วยงานใด เราไม่รับข้อมูลส่วนบุคคลและไม่รับชำระเงิน ตัวเลขอย่างอัตราเงินสมทบ จำนวนเดือนขั้นต่ำ และกำหนดเวลายื่นเรื่อง เปลี่ยนแปลงได้ตามประกาศ จึงควรยึดตัวเลขล่าสุดจากเว็บไซต์ทางการ
ขั้นตอนการใช้งาน
-
ยืนยันก่อนว่าคุณอยู่มาตราไหน
มีนายจ้างและเห็นรายการหักประกันสังคมในสลิปเงินเดือน คือมาตรา 33 ออกจากงานแล้วส่งเงินสมทบต่อเอง คือมาตรา 39 ทำงานอิสระแล้วสมัครเอง คือมาตรา 40 คำตอบข้อนี้กำหนดความคุ้มครองและที่มาของสิทธิรักษาพยาบาล
-
เตรียมเลขบัตรประชาชนและช่องทางรับรหัสยืนยัน
ระบบยืนยันตัวตนจากเลขประจำตัวประชาชนที่ต้องตรงกับข้อมูลที่ขึ้นทะเบียนไว้ แล้วส่งรหัสยืนยันไปที่เบอร์โทรศัพท์หรืออีเมล ปัญหาที่พบบ่อยคือเบอร์ในระบบยังเป็นของนายจ้างรายก่อน รหัสจึงไม่มาถึง ต้องแก้ข้อมูลกับเจ้าหน้าที่ก่อน
-
เข้าระบบผ่านที่อยู่เว็บไซต์ที่คุณพิมพ์เอง
พิมพ์ที่อยู่เว็บไซต์ของสำนักงานประกันสังคมเอง หรือใช้ลิงก์ที่ตรวจสอบแล้ว หลีกเลี่ยงลิงก์จาก SMS แชท หรืออีเมลที่ไม่ได้ร้องขอ เพราะเป็นช่องทางที่มิจฉาชีพใช้เก็บรหัสผ่านมากที่สุด
-
ไล่ดูประวัติการนำส่งเงินสมทบทีละเดือน
เปิดรายการนำส่งย้อนหลังแล้วเทียบกับสลิปเงินเดือนเดือนเดียวกัน มองหาเดือนที่หายไป ยอดที่ไม่ตรงกับที่ถูกหัก และช่วงเปลี่ยนงานซึ่งมักเกิดรอยต่อ ถ้าเจอความผิดปกติ ให้จดเดือนนั้นไว้
-
ดูจำนวนเดือนสะสมกรณีชราภาพ
ตัวเลขนี้ตัดสินว่าเมื่อถึงวัยเกษียณคุณจะได้เป็นเงินก้อนครั้งเดียวหรือบำนาญรายเดือน และเดินหน้าเฉพาะเดือนที่มีการนำส่งจริง คนที่เคยหยุดส่งหรือเคยสลับมาตรา ควรดูเป็นพิเศษ
-
ตรวจโรงพยาบาลตามสิทธิ และดูว่าตอนนี้ถือสิทธิใด
ดูว่าระบบบันทึกโรงพยาบาลตามสิทธิไว้ที่ใด แล้วถามตัวเองว่าถ้าป่วยวันนี้ คุณเดินทางไปไหวหรือไม่ คนที่เพิ่งเริ่มงานหรือเพิ่งลาออก ควรดูด้วยว่าสิทธิยังอยู่กับประกันสังคมหรือกลับไปบัตรทองแล้ว
-
จดสิ่งที่ต้องตามต่อ แล้วตั้งรอบกลับมาเช็กซ้ำ
ก่อนปิดหน้าจอ ให้จดมาตราที่คุณอยู่ ชื่อโรงพยาบาลตามสิทธิ และเดือนที่เงินสมทบไม่ครบถ้ามี แล้วตั้งเตือนกลับมาดูปีละครั้ง และทุกครั้งที่เปลี่ยนงานหรือย้ายบ้าน
คำถามที่พบบ่อย
จะรู้ได้อย่างไรว่าตัวเองเป็นผู้ประกันตนอยู่หรือเปล่า
ถ้าเคยทำงานประจำกับนายจ้างที่ขึ้นทะเบียนไว้ โดยทั่วไปคุณถูกขึ้นทะเบียนตั้งแต่ตอนนั้น และประวัติยังอยู่แม้ออกจากงานไปนานแล้ว วิธีตรวจที่ง่ายที่สุดคือสมัครใช้งานด้วยเลขประจำตัวประชาชนของตัวเอง ถ้าข้อมูลไม่ตรง ให้ไปแก้ที่สำนักงานพื้นที่
เดือนสะสมกรณีชราภาพสำคัญตรงไหน
เพราะเป็นตัวชี้ว่าคุณจะได้รับเงินชราภาพเป็นเงินก้อนหรือบำนาญรายเดือน และยังมีผลต่อจำนวนเงินด้วย เดือนที่นับได้คือเดือนที่มีการนำส่งจริง ไม่ใช่เดือนที่เป็นลูกจ้างเฉย ๆ ส่วนเกณฑ์และวิธีคำนวณ ควรดูจากประกาศล่าสุด
ลาออกจากงานแล้ว สิทธิรักษาพยาบาลจะกลับไปเป็นบัตรทองเมื่อไร
ความคุ้มครองบางส่วนยังต่อเนื่องอีกระยะหนึ่งหลังสิ้นสภาพการเป็นลูกจ้าง แต่ระยะเวลาและขอบเขตเป็นไปตามเงื่อนไขที่ประกาศไว้ จึงควรตรวจสอบจากเว็บไซต์ทางการ เมื่อพ้นช่วงนั้นและไม่ได้สมัครมาตรา 39 ต่อ สิทธิจะกลับไปอยู่กับบัตรทอง
นายจ้างหักเงินสมทบแล้ว แต่ยอดไม่ขึ้นในระบบ ต้องทำอย่างไร
เริ่มจากรวบรวมหลักฐานว่าถูกหักจริง เช่น สลิปเงินเดือนของเดือนที่หายไป แล้วแจ้งฝ่ายบุคคลก่อน เพราะหลายกรณีเป็นการนำส่งล่าช้าหรือกรอกเลขประจำตัวประชาชนผิด ถ้ายังไม่มีการแก้ไข ให้นำหลักฐานไปติดต่อสำนักงานประกันสังคมพื้นที่ อย่าปล่อยไว้ข้ามปี
เปลี่ยนโรงพยาบาลตามสิทธิได้ตอนไหน
สำนักงานประกันสังคมเปิดให้ยื่นเปลี่ยนสถานพยาบาลเป็นช่วงในแต่ละปี และยังยื่นได้เมื่อมีเหตุจำเป็น เช่น ย้ายที่อยู่หรือย้ายที่ทำงาน ช่วงเวลาที่แน่นอนประกาศเป็นรายปี เมื่อยื่นแล้วให้กลับไปดูว่าชื่อโรงพยาบาลเปลี่ยนจริงก่อนใช้สิทธิ
ผู้ประกันตนมาตรา 40 ใช้สิทธิรักษาพยาบาลของประกันสังคมได้ไหม
ไม่ได้ กองทุนไม่ได้ให้สิทธิรักษาพยาบาลกับผู้ประกันตนมาตรา 40 กลุ่มนี้จึงใช้บัตรทองตามเดิม สิ่งที่ได้รับคือประโยชน์ทดแทนตามทางเลือกที่เลือกไว้ เช่น เงินทดแทนการขาดรายได้เมื่อเจ็บป่วยจนทำงานไม่ได้ ซึ่งคนละเรื่องกับค่ารักษาพยาบาล